Main menu

‘Ferrari-glasvezel’ keuze voor toekomst

OPINIE – De auteur Bert Sadowski is hoofddocent Economie aan de TU/e.

In Nederland hebben wij op breedbandgebied meer keuzevrijheid dan consumenten in omliggende landen zoals Duitsland of België. Dat is het resultaat van een stevige netwerkconcurrentie in de afgelopen vijftien jaar. Met als gevolg de hoogste breedbandsnelheid in Europa.

Sinds 2006 heeft Reggefiber als nieuwe toetreder de structuren op de breedbandmarkt helemaal veranderd, nieuwe investeringen gedaan en innovatie gefaciliteerd. Er zijn meer dan 200 glasvezelprojecten van Reggefiber op basis van eigen financiering en gedeeltelijk met steun van de Europese Investeringsbank. Reggefiber heeft niet alleen veel geïnvesteerd en grote risico’s genomen, het bedrijf heeft ook nieuwe technische en commerciële oplossingen uitgeprobeerd. Bijna onopgemerkt is een mijlpaal bereikt: er zijn nu twee miljoen glasvezelverbindingen in ons land. Het grootste gedeelte van de glasvezelprojecten is een succes. Soms was er geen sluitende business case, bijvoorbeeld voor het uitrollen van glasvezelprojecten in buitengebieden. Een consument heeft op dit moment niet noodzakelijk een glasvezelverbinding nodig. Een collega stelt het zo: ‘Waarom heb je een Ferrari nodig, wanneer je ook met een fiets naar het werk kunt?’ Voor haar zijn een Ferrari en een glasvezelverbinding luxe producten. Voor een consument die niet dagelijks op het internet surft en af en toe e-mailt, lijkt een 64 kbps modem nog altijd voldoende. In Nederland zijn de meeste consumenten al overgestapt van dit soort verbindingen naar breedband (boven 80 procent van de gebruikers volgens het CBS).

Een reden voor het overstappen naar breedband is dat het binnenhalen van grotere databestanden minder tijd kost. Op de bestaande breedbandinfrastructuur komen consumenten nu nog niet aan de limieten van die capaciteit, ook niet wanneer zij HDTV gebruiken of een Netflix-abonnement hebben. Nieuwe technologieën die hogere snelheden vragen zoals Super HDTV zijn er nog niet. Dus glasvezel lijkt op dit moment een luxe product, een Ferrari.

Bij de aanleg van een glasvezelnetwerk moeten marktpartijen inspelen op de behoeften van de consument. Duurzaam breedband betekent dat de onderliggende business case op korte termijn voldoende winst oplevert.

Sinds het opstarten van het glasvezelproject HSLnet is er kritiek. Nu is de vraag vooral of de coöperatie in Heeze-Leende duurzaam is vanuit bedrijfsperspectief. Mijn collega Jaap Koelewijn van de Nyenrode-universiteit heeft geconcludeerd dat het business-model niet duurzaam is. Hij baseert zich onder meer op het overstapgedrag. Zijn argument is dat breedbandgebruikers de optie hebben om naar andere aanbieders over te stappen. Maar doen zij dat ook? Cijfers van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) laten zien dat misschien 6 procent van de breedbandgebruikers daadwerkelijk overstapt. Voor glasvezelgebruikers is dat percentage nog veel lager – tegen de drie procent, voor een groot gedeelte mensen die verhuizen.

Belangrijker in de discussie is de vraag wat coöperatieve glasvezelnetwerken bijzonder maakt. Hierop geeft Koelewijn geen antwoord.

Wij hebben in Nederland onder meer coöperaties in de landbouw en de zakelijke dienstverlening. Sinds kort ontwikkelen zich ook coöperaties op energiegebied. In 2011 was de ‘coöperatieve economie’ goed voor vijf procent van de werkgelegenheid. Blijkbaar voegen deze organisaties iets toe aan de markt. Op breedbandgebied is dat bijvoorbeeld het aansluiten van iedereen in een gemeente inclusief de buitengebieden. HSLnet is deze uitdaging aangegaan met een glasvezelnetwerk voor iedereen, waarbij de kosten gedragen worden door de leden van de coöperatie.

De doelstelling van de coöperatie vraagt een andere soort lange-termijn business case dan de verdienmodellen van marktpartijen.

De uitdaging voor coöperaties is dat zij waarde binnen de keten toevoegen die marktpartijen niet kunnen of willen leveren. Boeren werken samen in een coöperatie om lagere kosten te bereiken en producten met een hogere kwaliteit op de markt te brengen. Op energiegebied kunnen de doelen zijn te komen tot meer prijstransparantie en kleinschalig energie opwekken, bijvoorbeeld met zonnepanelen. Op deze manier verwerven coöperaties bestaansrecht en zijn ze dus duurzaam op de lange termijn.

Op breedbandgebied is de uitdaging een andere: het ontwikkelen van nieuwe collectieve diensten op gebieden als gezondheidszorg en plattelandsontwikkeling (zoals smart farming). Op basis van deze diensten, die op korte termijn ook meer capaciteit van het breedbandnetwerk zullen vragen, wordt een glasvezelnetwerk ‘duurzaam’. Dan is de ‘Ferrari-glasvezel opeens geen individuele keuze meer van een gebruiker maar een collectieve keuze van een groep mensen, die over de lange termijn collectieve diensten willen afnemen en als resultaat misschien langer kunnen blijven wonen in een buitengebied. Dus om een glasvezelnetwerk echt duurzaam te maken is het noodzakelijk dat deze collectieve diensten er komen. Dat is trouwens ook de uitdaging voor breedbandnetwerken van andere marktpartijen!

Bron: http://www.ed.nl/regio/heeze-leende/ferrari-glasvezel-keuze-voor-toekomst-1.4206254

Laatste nieuwsitems